Làm xong hẳn một phòng rồi mới sang phòng khác: vì sao cách đó thắng
Có hai cách làm khi muốn sửa sang căn nhà mà không có nhiều tiền và nhiều thời gian cùng lúc.
Cách thứ nhất: rải đều. Hôm nay treo cái kệ ở bếp, mai mua rèm cho phòng khách, tuần sau đổi đèn phòng ngủ. Chỗ nào cũng nhúc nhích một chút.
Cách thứ hai: chọn một phòng, làm cho xong hẳn, rồi mới sang phòng khác.
Cách thứ hai gần như luôn thắng, và lý do không phải vì nó nhanh hơn.
Vì sao rải đều hay đứng lại giữa chừng
Rải đều thì sau ba tháng nhìn quanh nhà, chỗ nào cũng dở dang. Không phòng nào xong, mà tiền thì đã tiêu.
Cái mất lớn nhất không phải tiền, mà là cảm giác không thấy tiến triển. Việc gì cũng vậy: không thấy kết quả thì người ta bỏ dở.
Còn có một chuyện thực tế nữa: nhiều việc trong nhà dính nhau. Sơn tường phải làm trước khi treo kệ. Đi lại đường điện phải làm trước khi sơn. Làm rải rác thì hay phải tháo ra làm lại phần vừa xong.
Làm xong một phòng thì được gì
Thấy được kết quả. Một phòng xong hẳn là một chỗ dùng được ngay, và nó cho động lực để làm tiếp.
Rút được kinh nghiệm. Phòng đầu tiên dạy mình về thợ, về giá, về chuyện mình thật sự cần gì. Phòng thứ hai làm nhanh hơn và ít sai hơn.
Gom được việc. Gọi thợ một lần làm hết trong một phòng thì rẻ hơn gọi ba lần cho ba phòng. Mua vật liệu một đợt cũng vậy.
Có chỗ sống trong lúc làm. Sửa một phòng thì mấy phòng còn lại vẫn ở được. Sửa cả nhà cùng lúc thì cả nhà thành công trường.
Chọn phòng nào trước
Không có thứ tự chuẩn, nhưng có mấy cách chọn tuỳ hoàn cảnh:
Phòng đang có vấn đề thật — dột, ẩm, ổ điện hỏng, cửa không khoá được. Nhóm này lên trước mọi thứ, vì để lâu là tốn hơn.
Phòng dùng nhiều nhất. Với phần lớn nhà là bếp hoặc phòng khách. Sửa xong thì mỗi ngày đều được hưởng.
Phòng ngủ, nếu đang ngủ không ngon. Ảnh hưởng tới sức khoẻ nên đáng ưu tiên hơn vẻ ngoài của phòng khách.
Phòng nhỏ nhất, nếu cần một thắng lợi sớm. Ai từng hoãn việc nhà nhiều lần thì cách này hợp — làm xong nhanh, thấy được ngay, rồi đủ đà làm tiếp.
Thế nào là "xong hẳn"
Chỗ này phải định nghĩa trước, không thì phòng nào cũng còn một hai việc lẻ và rốt cuộc vẫn dở dang.
Một phòng coi là xong khi: hết việc phải gọi thợ, hết đồ chờ lắp, đồ không thuộc phòng đó đã ra khỏi phòng, và không còn món nào đang chờ mình quyết.
Viết bốn dòng đó ra giấy trước khi bắt đầu. Làm tới đâu gạch tới đó, và chỉ sang phòng mới khi gạch hết.
Cái hay gặp nhất là món "để đó tính sau" — cái tủ chưa biết bỏ hay giữ, tấm rèm chưa chọn được màu. Mấy món đó giữ cho phòng không bao giờ xong, nên phải quyết dứt điểm dù quyết chưa hoàn hảo.
Mấy việc phải làm cả nhà cùng lúc
Có ngoại lệ, và biết trước thì đỡ phải làm lại.
Chống thấm và mái. Nước đi theo kết cấu, không đi theo phòng.
Đường điện chính và đường nước chính. Sửa từng đoạn thì đục tường nhiều lần.
Sơn ngoài nhà. Giàn giáo dựng một lần thì làm hết luôn, rẻ hơn hẳn.
Chống mối. Làm nửa nhà thì phần còn lại vẫn là nguồn.
Nhóm này nên làm trọn trước, rồi mới bắt đầu đi từng phòng. Không thì phòng vừa hoàn thiện có ngày phải đục ra.
Nhịp làm và tiền
Chia tiền theo phòng thì dễ kiểm soát hơn chia theo tháng. Mỗi phòng một khoản, làm xong mới mở khoản tiếp.
Và nên để dư một phần cho phát sinh — mở tường ra mới thấy đường ống cũ là chuyện rất hay gặp. Không có khoản dư thì phòng đó đứng giữa chừng, đúng cái mình đang tránh.
Nghỉ giữa hai phòng cũng không sao. Làm xong một phòng rồi dừng vài tháng vẫn tốt hơn là cả nhà dở dang cùng lúc.
Trong một phòng thì làm theo thứ tự nào
Bên trong mỗi phòng cũng có thứ tự, và làm ngược thứ tự là phải làm lại.
Thứ tự chung dùng được cho hầu hết phòng: xử phần hỏng trước (thấm, nứt, điện nước), rồi phần khuất (đường dây, đường ống, phần trong tường), rồi phần phủ (trần, tường, sàn), sau cùng mới tới phần rời (đồ đạc, rèm, đèn, tranh).
Nhiều người bắt đầu từ phần rời vì nó vui và thấy ngay. Rồi ba tháng sau phải tháo hết ra để sơn lại tường.
Một mẹo nhỏ đáng làm: trước khi đóng tường hoặc lát sàn, chụp lại vài tấm ảnh phần khuất. Sau này cần khoan hay cần sửa thì biết đường ống nằm đâu mà tránh.
Dọn trước khi sửa, không phải sau
Việc đầu tiên trong mỗi phòng nên là dọn, và dọn thật chứ không phải xếp gọn lại.
Lý do rất cụ thể: phòng còn đầy đồ thì không đo được, không thấy hết tường, và mọi việc sau đó đều vướng. Thợ vào cũng phải dời đồ, mất thêm công.
Dọn trước còn cho biết mình thật sự cần thêm bao nhiêu chỗ cất. Nhiều nhà mua thêm tủ xong mới nhận ra phần lớn thứ định cất là đồ có thể bỏ.
Và đồ chuyển tạm sang phòng khác thì để một chỗ, đừng rải — không thì phòng vừa xong lại thành kho, và phòng tiếp theo bắt đầu từ một đống lộn xộn.
Ba điều gọn lại
Một. Rải đều thì sau vài tháng chỗ nào cũng dở, tiền đã tiêu mà không thấy tiến triển — và nhiều việc dính nhau nên hay phải làm lại.
Hai. Viết ra bốn điều kiện "xong hẳn" trước khi bắt đầu, và dứt điểm mấy món "để đó tính sau" — chính chúng giữ cho phòng không bao giờ xong.
Ba. Bốn việc phải làm cả nhà cùng lúc: chống thấm và mái, đường điện nước chính, sơn ngoài, chống mối. Làm trọn mấy cái đó trước rồi hẵng đi từng phòng.