Phòng không có cửa sổ: làm được gì, và giới hạn ở đâu

Nhà ống, căn hộ lõi, nhà cải tạo — kiểu nào cũng dễ có một hai phòng không có cửa sổ. Người ở thường chấp nhận như một điều phải chịu, rồi xử bằng cách bật đèn cả ngày và để cửa mở.

Làm được nhiều hơn thế. Nhưng cũng có giới hạn thật, và phần giới hạn mới là phần quan trọng nhất trong bài này.

Ba vấn đề, không phải một

1. Thiếu sáng — dễ xử nhất, chỉ cần đèn đúng.
2. Thiếu thông gió — khó hơn, và là phần liên quan tới sức khoẻ.
3. Ẩm — hệ quả của hai cái trên, và là thứ làm hỏng đồ.

Nhiều người chỉ xử cái đầu rồi tưởng xong. Phòng sáng trưng mà không có khí vào ra vẫn là phòng bí.

Thông gió: phần quan trọng nhất

• Quạt hút gắn tường hoặc trần, dẫn ống ra ngoài — không phải chỉ thổi quanh phòng.
• Có đường khí vào: khe dưới cửa, lỗ thoáng trên cửa. Hút mà không có chỗ vào thì quạt chạy vô ích.
• Chạy đủ lâu chứ không chỉ vài phút — nhiều nhà đặt hẹn giờ chạy ngắt quãng cả ngày.
• Mở cửa phòng khi không dùng để khí lưu thông với phần còn lại của nhà.

Giới hạn phải nói thẳng

Phòng kín hoàn toàn, không có đường khí vào ra, không nên dùng làm phòng ngủ lâu dài — nhất là cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người có bệnh hô hấp.

Và ba thứ dưới đây thì không bao giờ được đặt trong phòng kín không thông gió ra ngoài:

1. Thiết bị đốt nhiên liệu: bếp gas, bình nóng lạnh dùng gas, lò than.
2. Máy phát điện — kể cả để gần cửa.
3. Đốt bất cứ thứ gì: than, củi, số lượng lớn hương nến.

Đây là chuyện tính mạng, không phải chuyện tiện nghi. Khí sinh ra khi đốt trong phòng kín không mùi, không màu, và người ta ngất trước khi kịp nhận ra.

Ánh sáng cho phòng không cửa sổ

• Nhiều nguồn sáng nhỏ tốt hơn một đèn trần mạnh — đỡ chói và đỡ đổ bóng.
• Đèn có độ hoàn màu tốt nếu phòng dùng để làm việc hoặc thay đồ.
• Tường và trần màu sáng nhân ánh sáng lên đáng kể.
• Gương đặt đúng chỗ giúp phòng sáng hơn, nhưng đừng đối diện giường nếu bạn thấy không thoải mái.

Cân nhắc đèn đổi được nhiệt độ màu: trắng cho lúc làm việc, ấm cho buổi tối — phòng không cửa sổ thiếu hẳn nhịp sáng tự nhiên, nên tự tạo nhịp đó bằng đèn là việc đáng làm.

Chống ẩm

1. Máy hút ẩm nếu phòng dùng làm kho hoặc phòng ngủ.
2. Gói hút ẩm trong tủ, thay định kỳ.
3. Không phơi đồ ướt trong phòng kín.
4. Kiểm góc tường và mặt sau tủ vài tháng một lần — mốc bắt đầu ở chỗ khuất.

Lấy sáng và khí từ chỗ khác

Nếu được sửa thì mấy cách sau đổi hẳn chất lượng phòng:

• Cửa có ô kính hoặc vách kính lấy sáng từ phòng bên.
• Lỗ thoáng trên cao nối với hành lang hoặc giếng trời.
• Ống lấy sáng từ mái, hợp với nhà thấp tầng.
• Bỏ bớt một mảng tường nếu không phải tường chịu lực — cần hỏi người có nghề.

Dùng phòng đó vào việc gì

Đây là cách xử hợp lý mà ít người nghĩ tới: thay vì cố biến phòng kín thành phòng ngủ, đổi công năng cho hợp.

1. Kho, tủ đồ — hợp nhất, miễn là chống ẩm tốt.
2. Phòng thay đồ, phòng giặt — nếu có thông gió.
3. Phòng ngủ cho khách ở ngắn ngày — chấp nhận được, khác với ở lâu dài.
4. Chỗ đặt máy móc, thiết bị — nhớ phần toả nhiệt.

Khi đi thuê nhà

Phòng không cửa sổ thường được rao là "phòng ngủ thứ hai". Xem thật vào ban ngày, tắt hết đèn để biết phòng thật sự tối tới đâu, và hỏi có quạt hút dẫn ra ngoài không.

Nếu định cho người ở dài hạn thì cân nhắc kỹ — nhất là khi giá thuê tính theo số phòng ngủ.

Nhà vệ sinh không cửa sổ

Đây là phòng kín phổ biến nhất, và cũng là phòng sinh ẩm nhiều nhất.

• Quạt hút chạy thêm sau khi tắm ít nhất mươi phút, đừng tắt ngay.
• Vệ sinh cánh quạt định kỳ — bụi bám làm quạt hút gần như không còn tác dụng.
• Gạt nước trên tường kính sau khi tắm, giảm hẳn lượng hơi nước.
• Để cửa hé khi không dùng.
• Kiểm ron silicon và khe gạch vài tháng một lần — mốc bắt đầu ở đó.

Bếp trong nhà không thoáng

Bếp cần thông gió hơn mọi phòng khác vì vừa sinh hơi vừa sinh nhiệt vừa sinh khí đốt. Máy hút mùi dẫn ra ngoài là tốt nhất; loại chỉ lọc rồi thổi lại phòng thì tiện lắp nhưng không giải quyết được phần khí.

Nếu bếp nằm trong phòng kín, mở cửa và bật quạt trong suốt lúc nấu là việc tối thiểu.

Dấu hiệu phòng đang thiếu khí

1. Mùi hôi quay lại nhanh sau khi dọn — mùi không thoát đi đâu được.
2. Quần áo treo trong phòng có mùi ẩm dù đã khô.
3. Tường hoặc mặt sau tủ có đốm, sờ thấy mát lạnh bất thường.
4. Vào phòng thấy ngột trong vài phút đầu rồi quen dần — quen không có nghĩa là hết.
5. Người ngủ trong đó hay đau đầu buổi sáng — nếu thấy vậy thì đổi phòng trước, tìm nguyên nhân sau.

Đo được gì

Nhiệt kế ẩm kế rẻ tiền cho biết độ ẩm trong phòng so với phần còn lại của nhà — chênh lệch rõ là dấu hiệu phòng không trao đổi khí. Một số nhà dùng thêm thiết bị đo chất lượng không khí, nhưng với phần lớn trường hợp thì mắt và mũi đã đủ để biết cần làm gì.

Ba điều gọn lại

1. Thiếu sáng dễ xử, thiếu khí mới là vấn đề — đèn không thay được thông gió.
2. Hút phải có chỗ khí vào, nếu không thì quạt chạy vô ích.
3. Không đốt bất cứ thứ gì trong phòng kín — đây là chuyện tính mạng.